Drugiego kwietnia 2014 roku w mediach aż zahuczało. FIFA, największa sportowa organizacja świata, zsyła prawdziwą bombę na FC Barcelonę. Czternaście miesięcy bez transferów i 450 000 franków szwajcarskich kary, a wszystko to za – jak uważa ta organizacja – naruszenie przepisów mających na celu ochronę młodych piłkarzy pochodzących z różnych stron świata. Problem w interpretacji artykułu 19, który pozwala na transfery piłkarzy poniżej 16 (UE) i poniżej 18 (poza UE) roku życia tylko w określonych przypadkach, nie wziął się z niczego. Pochylmy się nad tym przepisem i zastanówmy, czego on właściwie dotyczy.
„Artykuł 19 – Ochrona niepełnoletnich
1. Międzynarodowy ruch transferowy zawodników dozwolony jest tylko, gdy zawodnik ma skończone 18 lat.
2. Do powyższego stosuje się trzy następujące wyjątki:
.....a. Rodzice zawodnika przeprowadzają się do kraju, w którym znajduje się nowy klub z powodów niezwiązanych z futbolem;
.....b. Transfer ma miejsce na terenie Unii Europejskiej lub Europejskiej Strefy Ekonomicznej oraz zawodnik jest w wieku od 16 do 18 lat. W takim przypadku nowy klub musi wypełnić minimalne wymagania podane niżej:
..........i. Musi zapewnić zawodnikowi szkolenie i edukację piłkarską w najwyższych krajowych standardach;
..........ii. Musi zapewnić zawodnikowi dodatkową edukację oprócz tej związanej z futbolem, aby w przyszłości pozwolić zawodnikowi na karierę niezwiązaną z piłką nożną;
..........iii. Musi zapewnić zawodnikowi opiekę w najlepszy możliwy sposób (optymalne standardy życia w rodzinie goszczącej lub klubowe zakwaterowanie, spotkania z mentorem, etc.);
..........iv. Podczas rejestracji takiego gracza musi dostarczyć odpowiedniemu stowarzyszeniu dowód na to, ze spełnia powyżej wspomniane wymagania.
.....c. Zawodnik, który życzy sobie zakontraktowania w nowym klubie, musi mieszkać w odległości nie większej niż 50 kilometrów od granicy państwa oraz siedziba tego klubu musi znajdować się nie więcej niż 50 kilometrów od granicy państwa. Maksymalna odległość pomiędzy miejscem zamieszkania piłkarza, a siedzibą klubu powinna wynosić 100 kilometrów. W takim przypadku zawodnik musi pozostać w miejscu swojego zamieszkania, a dwie zainteresowane federacje muszą wyrazić na to zgodę.
3. Warunki tego artykułu odnoszą się również do zawodników, którzy nigdy wcześniej nie byli zarejestrowani w żadnym klubie oraz są innej narodowości niż dany klub, w którym chcieliby być zarejestrowani po raz pierwszy.
4. Każda federacja musi zapewnić przestrzeganie tego przepisu przez zrzeszone kluby.
5. Komitet ds. Statusu Zawodników jest kompetentny, aby rozwiązać wszelkie spory powstałe w związku z powyższym artykułem oraz w razie przekroczenia przepisów, aby nałożyć odpowiednie sankcje”.
Jak widzimy, już w pierwszym punkcie artykułu pojawia się bramka dla wszystkich klubów świata. W jaki sposób moglibyśmy udowodnić, że rodzice młodego zawodnika nie chcieli wyjechać za chlebem do Barcelony, Madrytu, Manchesteru, Londynu, Monachium, czy jeszcze innego wielkiego miasta? Przepis sam w sobie jest banalny i daleki od doskonałości. Pochylmy się nad tym, czego artykuł ma dotyczyć. Chcę, żebyśmy dokładnie to dostrzegli. „Artykuł 19 – Ochrona niepełnoletnich”. OCHRONA niepełnoletnich.
Czy FC Barcelona w jakikolwiek sposób narusza dobra osobiste tych młodych ludzi? Czy którykolwiek z nich byłby gotowy, aby wystąpić do FIFY ze skargą na Barcelonę, jakoby ta miała niszczyć jego dzieciństwo? Czy może jest to jednak spełnienie marzeń dla tych piłkarzy, tak jak było to spełnienie marzeń dla trzynastolatka z Argentyny, który dzisiaj niejednokrotnie powtarza, że Barcelona dała mu wszystko i jest jej wdzięczny za to, że dzięki jej pomocy stał się najlepszym piłkarzem w historii tego sportu?
Od wielu lat La Masía służy za przykład. Od wielu lat ze wszystkich stron świata sypały się pochlebne opinie na temat modelu panującego w Barcelonie. Wiele drużyn i wiele osób stawia sobie za przykład to, jak Barça postępuje ze zdolną młodzieżą. Czy naprawdę nikt nie widzi tego, jak wielką szansę Barcelona daje tym młodym ludziom, których największą pasją jest kopać piłkę jak ich idole: Iniesta, Xavi, Messi, Busquets, czy Valdés? Czy La Masía ma posłużyć teraz za przykład, jak zniszczyć wielki klub?
Kto jest bez winy, niech pierwszy rzuci kamieniem
Zastanówmy się nad pewną kwestią. Ok, Barcelona jest tą złą i to Barcelona łamie przepisy. Ostatnio modne jest atakowanie Barcelony, być może niewygodnym jest fakt, że tak długo utrzymuje się ona na szczycie. W końcu cykle miały trwać 3-5 lat, a ten trwa już z większymi lub mniejszymi sukcesami 10. Mniejsza z tym, popatrzmy jednak jak sprawa ma się wśród innych piłkarskich gigantów. Pod lupę wziąłem transfery z sezonów 2009/10-2013/14. Wiek piłkarza podany w czasie przejścia do danego klubu. Informacje zostały zaczerpnięte z transfermarkt.pl.
Manchester United
Transfery młodych zawodników.
Sezon 2010/11:
1. Adnan Januzaj – 15 latek przychodzący do drużyny Czerwonych Diabłów z RSC Anderlecht Jugend (Belgia). Wielki talent, który rokuje na wspaniałego piłkarza. Chapeu Bas Manchesterze, że udało Wam się odkryć tak wielki talent i spróbować go szlifować na własnym podwórku. Ciekawe, czy chłopak nie czuje, że naruszono jego prawa, przecież w wieku 15 lat wyrwano go Anderlechtowi i z pewnością zmarnowano jego dzieciństwo. Tak przynajmniej wynikałoby z interpretacji przepisów przez FIFA.
2. Mats Möller Daehli – kolejny 15 latek, który do Manchesteru trafił ze Stabaek IF U19 (Norwegia). Kolejny młody zawodnik, któremu zmarnowano dzieciństwo.
Sezony 2011/12, 2012/13, 2013/14:
1. Andreas Pereira – 15 latek z PSV Eindhoven Jugend (Holandia)
2. Sam Byrne – 15 latek z St.Josephs Boys (Irlandia)
Real Madryt
1. Dorian Babunski – 14 latek pochodzący z Macedonii
2. Hamed Rezai – 13 latek Red Bull Salzburg Jugend (Austria)
Manchester City
1. Chidiebere Nwakali – 16 latek, Shuttle Sports Academy (Nigeria)
2. Kelechi Iheanacho – 16 latek, Taye Academy Owerri (Nigeria)
3. Zackarias Faour – 15 latek, Malmö FF U17 (Szwecja)
4. Pablo Maffeo – 15 latek, Espanyol Barcelona (Hiszpania)
5. Manu Garcia – 15 latk, Sporting Gijon Juvenil (Hiszpania)
Bayern Monachium
1. Alessandro Schöpf – 15 latek, AKA Tirol U18 (Austria)
2. Stefan Faistenauer – 13 latek, FC Kufstein Jugend (Austria)
FC Arsenal
1. Damián Martínez – 17 latek, CA Independiente de Avellaneda U20 (Argentyna)
2. Leander Siemann – 15 latek, Hertha BSC Jugend (Niemcy)
3. Serge Gnabry – 15 latek, VfB Stuttgart U17 (Niemcy)
4. Gedion Zelalem – 14 latek, Walter Johnson High School (Stany Zjedonoczone)
Gdyby poświęcić temu więcej czasu, z całą pewnością możnaby znaleźć kolejne przykłady z większej liczby klubów. Czy istnieją w ogóle wielkie drużyny, które nigdy nie sprowadziły młodego zawodnika do swojej ekipy? Nasuwa się teraz pytanie, czy została wówczas zapewniona ochrona tych niepełnoletnich, jaką ma zamiar zapewnić im teraz FIFA w przypadku Barcelony?
Absolutnie nie oczekuję od tej instytucji interwencji w sprawie zawodników z innych klubów. To jest zwyczajny absurd. Czyż nie po to w drużynach ze światowego topu inwestuje się grube miliony w siatki scoutów, których zadaniem jest wynajdywanie właśnie tych najlepszych i inwestowanie w nich? Czy nie na tym polega rywalizacja sportowa? Czy jeśli młody piłkarz poniżej 16 roku życia, po konsultacji ze swoimi rodzicami stwierdza, że najlepszym wyjściem dla niego jest przeniesienie się do innego klubu i spróbowanie swoich sił w rywalizacji z najlepszymi, może być tłamszony przez jakąkolwiek organizację? Kto dał prawo FIFIe, aby decydować o tym, co jest najlepsze dla tych młodych piłkarzy? Dlaczego rodzice 15 latka nie mogą podjąć decyzji o tym, że ich syn powinien grać w wielkim klubie, ponieważ ma do tego predyspozycje, a już rodzice 16 latka mogą?
Niech mi ktoś wytłumaczy w jasny i przejrzysty sposób, jaka krzywda dzieje się tym młodym zawodnikom szkolącym się w La Masíi?
Wielkie zło i małe zło
Zastanówmy się nad kwestią moralności, bo to chyba szczegół warty poruszenia przy tego typu oskarżeniach i sankcjach. Weźmy pod lupę dwie wielkie ligi, które rokrocznie budzą ogromne emocje wśród kibiców, gdzie grają najlepsi piłkarze świata, a rywalizacja toczy się na okrągło – angielska Premier League i hiszpańska La Liga. Istotną sprawą jest w kwestii tych dwóch lig prawo pracy obowiązujące w danym kraju. Ze względu na jego ustalenia, piłkarze mogą podpisać kontrakt zawodowy w Anglii już w wieku 16 lat, natomiast w Hiszpanii w tym czasie zawodnik nie może otrzymywać regularnego wynagrodzenia i swój pierwszy poważny kontrakt może podpisać dopiero w wieku 18 lat. Czy nie wygląda to delikatnie rzecz biorąc niesprawiedliwie, jeśli myślimy o walce o dobrze rokującego piłkarza? Tak, o tego 16 letniego piłkarza, który w granicach Unii Europejskiej według prawa FIFA może dowolnie wybrać sobie drużynę.
Nie trzeba szukać daleko, Cesc Fàbregas i Gerard Piqué, młodzi wychowankowie Barcelony, którzy wybrali angielski kierunek w młodym wieku. Czy to, że mogli na Wyspach podpisać zawodowy kontrakt zapewniający im znaczne zarobki miało wpływ na to, że odeszli z Barcelony? Jeśli mam wyrazić swoje prywatne zdanie – to tak, owszem, było to znaczącą kwestią w wyborze przyszłej drużyny. Tak, jak jest to znaczącą kwestią w wyborze przyszłej drużyny dziesiątek młodych Hiszpanów, którzy migrują na północny wschód. W ostatnim spotkaniu UEFA Youth League w pojedynku pomiędzy Arsenalem i Barceloną mogliśmy oglądać w barwach tego pierwszego zespołu trzech byłych Barcelonistów.
Czy takie praktyki nie są gorsze od sprowadzenia młodego piłkarza z odległej części świata, często z kraju nisko rozwiniętego i biednego, aby zapewnić mu edukację zarówno piłkarską jak i poza piłkarską i dać mu szansę na odmienienie własnego życia? Czy nie to właśnie robi się w La Masíi?
Gdybym był dzisiaj takim zdolnym trzynastolatkiem, który przez cały dzień myśli tylko o piłce nożnej i aż pragnie, aby wyjść w końcu z kolegami ze szkoły, by dorwać się do futbolówki i dostałbym propozycję z Barcelony, aby spróbować swoich sił w tym właśnie klubie z innymi chłopakami takimi jak ja, skakałbym z radości. Niestety, moja radość mogłaby nie trwać zbyt długo, bowiem FIFA postanowiłaby mnie chronić i zakazałaby moich występów dla drużyny moich marzeń. W końcu wiedzą oni lepiej, czego chcę ja i czego chce moja rodzina. Tak, ta FIFA to taki dobry dziadek, dla którego jego wnuczki są najważniejsze na świecie i wychodząc z nimi na spacer obserwuje je bacznie, aby przypadkiem nic im się nie stało w tym pełnym zła i okrucieństwa świecie. Niebezpieczeństwo czyha na nas z każdej strony i tylko czeka, aby dorwać nas swoimi mackami. Dziękuję Ci dziadku, że jesteś tutaj, aby mnie chronić. Nie zapomnij tylko, że dzisiaj dorastamy szybciej i czasem wolelibyśmy dotknąć tego gorącego czajnika, aby na własnej skórze poczuć, jak jest gorący, niż tylko o tym słyszeć. Daj nam szansę decydować za samych siebie. Daj nam wybierać.
